13 Kasım 2026 CumaFriday, 13 November 2026
AraSearch
Abone olSubscribe
Dünyaya Türkçe bakış · AmsterdamThe world, in Turkish · Amsterdam

Kapanmış bir fabrikadan yoğurt imparatorluğuA yogurt empire from a closed-down factory

Avukatı da danışmanı da "sakın" dedi. İki yıldır ancak masrafını çıkaran bir peynirci, Kraft'ın kapattığı fabrikayı aldı ve annesinin yoğurdunu Amerika'nın rafına koydu.An entrepreneur from Erzincan bought a plant Kraft had closed and introduced Americans to strained yogurt.

3 dk okuma3 min read

2005 baharı. New York eyaletinin kuzeyinde bir ilan dolaşıyor: Kraft Foods, South Edmeston’daki yoğurt fabrikasını kapatmış ve satışa çıkarmış.

İlanı okuyan adam o sırada küçük bir beyaz peynir işletmesi yürütüyor ve iki yıldır ancak masrafını çıkarabiliyor. Avukatı “sakın” diyor. İş danışmanı “sakın” diyor.

Hamdi Ulukaya fabrikayı alıyor.

Fırat kıyısından

Ulukaya, Erzincan’ın İliç ilçesinde, Fırat kıyısında büyüyor. Ailesi koyun ve keçi besliyor, kendi peynirini ve yoğurdunu yapıyor. Yarı göçebe bir hayat. Yedi kardeşler.

Ankara’da üniversitedeyken Kürt hakları hareketinde yer alıyor, devleti eleştiren bir gazete çıkarıyor. 1994’te hem bu baskıdan uzaklaşmak hem de okumak için Amerika’ya gidiyor. Long Island’da İngilizce kursu, sonra Albany’de birkaç işletme dersi. Bir çiftlikte işe giriyor.

Bir gün babası telefonda bir şey söylüyor: madem oradasın, bizim peyniri getir sat.

İki yılda başabaş

2002’de Johnstown’da Euphrates adında küçük bir peynir tesisi açıyor. Adı Fırat’tan. İş fena değil ama parlak da değil. İki yıl sonra hâlâ zar zor masrafını çıkarıyor.

Burada bir dur ve kendine sor: iki yılda ancak başabaş noktasına gelmiş bir işletmenin sahibi olsan, bir de üstüne kocaman bir fabrika alır mıydın?

Ulukaya alıyor. Beş ay içinde Küçük İşletmeler İdaresi’nden (SBA) aldığı bir kredi ve yerel teşvik fonlarıyla parayı denkleştiriyor. Kraft’ın eski çalışanlarından bazılarını işe alıyor. Şirketin adı o sırada Agro Farma.

Wisconsin yolunda bir isim

Fabrika var ama makine eksik. Wisconsin’e gidip 50 bin dolara ikinci el bir süt ayırıcı alıyor. Marka adı da o yolculukta aklına geliyor: Türkçe “çoban” kelimesinden türettiği Chobani.

Bir kelime. Babasının mesleği, çocukluğunun dağları ve Amerikan marketlerinin rafı. Hepsi tek bir isimde.

İlk sipariş

Fabrikayı aldıktan iki yıl sonra, Ekim 2007’de, ilk sipariş yola çıkıyor: Long Island’daki bir markete birkaç yüz koli. Market ertesi hafta yeniden sipariş veriyor.

İşte bir girişimcinin duyabileceği en güzel cümle bu: “Bir daha gönder.”

2009’da BJ’s ve Costco gibi zincirler Chobani’yi raflarına alıyor. Satışlar 2013’e kadar her yıl ikiye katlanıyor. 2012’de yıllık satış 1 milyar doları geçiyor. Aynı yıl Idaho’da 450 milyon dolarlık, dünyanın en büyük yoğurt fabrikasını açıyor. 2017’ye gelindiğinde Amerika’daki süzme yoğurt pazarının yarısından fazlası onun.

Parayı nereden kazandı?

Yeni bir şey icat etmedi. Annesinin yaptığı yoğurdu, Amerikalıların henüz tanımadığı bir rafa koydu. O dönemde Amerikan marketlerindeki yoğurtların çoğu daha sulu ve tatlıydı. Ulukaya’nın evden bildiği süzme yoğurt ise kıvamlı ve doyurucuydu. Rakiplerin gözünde niş bir üründü. Onun gözünde ise boş bir koca rafın ta kendisi.

Bir de cesareti var. Dev bir şirketin kapatıp vazgeçtiği bir fabrikayı, kendi hayalinin başlangıç noktası yapmak.

Fabrikanın içi

Ulukaya’yı sadece zengin olduğu için anmıyorlar. Fabrikalarında Asya’dan, Afrika’dan, Orta Doğu’dan gelmiş mültecileri işe alıyor. 2016’da çalışanlarına şirket hisselerinin yüzde 10’unu vereceğini açıklıyor. 2015’te mültecilere yardım için Tent Vakfı’nı kuruyor ve servetinin büyük kısmını bağışlayacağına söz veriyor.

Kendisi de bir zamanlar ülkesinden uzaklaşmak zorunda kalmış biriydi. Unutmadı.

Senin rafın

Belki senin de evden getirdiğin, sana sıradan gelen bir şey var. Bir tarif, bir alışkanlık, bir bilgi. Başka bir ülkede kimsenin bilmediği bir şey.

Ulukaya’nın hikayesi şunu söylüyor: herkesin vazgeçtiği yere bak. Kapanmış bir fabrikaya, boş bir rafa, sıradan bir yoğurda. Fırsat çoğu zaman orada bekler.

Hamdi Ulukaya moved to the US in the 1990s and first started a small cheese business. In 2005 he bought a yogurt plant Kraft had shut down, using a loan.

He put strained yogurt, which Americans barely knew, on shelves under the Chobani brand and helped build a whole new category in American supermarkets.

DersThe lesson

Herkesin vazgeçtiği yere bak. Kapanmış bir fabrikaya, boş bir rafa, sıradan bir yoğurda. Fırsat çoğu zaman orada bekler.Something ordinary from home can be a brand-new product somewhere else.

KaynaklarSources

  1. Wikipedia – Hamdi Ulukaya
  2. Wikipedia – Chobani
ÜcretsizFree

Sabah bültenini kaçırmaDon't miss the morning brief

Her sabah 07:00'de günün özeti ve haftanın analizleri. Kaynaklı, kısa, ücretsiz. E-posta bülteni açıldığında ilk alanlardan ol.The day's economy, startup, Netherlands and sports brief is on the site every morning at 07:00. Join the list and be among the first to get it by email.