Enflasyon yavaş düşüyor, hedefler hızla yükseliyor
Türkiye'nin dezenflasyon programı yaşıyor ama takvimi çöktü. Merkez Bankası faiz indirirken tahminlerini yukarı çekiyor ve hesabın bir kısmını euroyla kazananlar ödüyor.
This analysis is available in Turkish only.
Türkiye’nin dezenflasyon programı ölmedi; ölen, takvimi. Merkez Bankası bu yıl yıl sonu tahminini en az üç kez yukarı çekti ve bugün, 12 Kasım’da, 2027 için öngördüğü enflasyonu %15’ten %21’e taşıdı. Fiyatlar düşüyor, ama vaat edilen hızın çok gerisinde.
Rakamların söylediği
TÜİK’in 3 Kasım’da yayımladığı verilere göre yıllık tüketici enflasyonu ekimde %29,77 oldu. Eylülde %29,73’tü, bir yıl önceki ekimde ise %32,87. On iki ayda üç puanlık bir iyileşme, 75’in üzerini gören bir ülke için fena değil; yeni bir normal için ise yavaş. Ekimdeki aylık artış %2,58 ile piyasa beklentisi olan %2,20’yi aştı ve mayıstan beri süren dört aylık düşüş serisini bitirdi.
Ortalamanın altında iki farklı ekonomi yatıyor. Giyim ve ayakkabıda yıllık artış %13,38’de kaldı. Buna karşılık eğitimde %48,86, sağlıkta %43,29, konut ve faturalarda %40,24 ölçüldü. Ucuzlamanın yaşandığı yer raftaki mallar; pahalılığın sürdüğü yer kira, okul ve elektrik. Kira, okul ve faturalar ertelenebilecek harcamalar değil. Manşet rakamı en çok yukarı iten iki grup da gündelik hayatın kendisi: gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık artış %27,73, ulaştırmada %36,39. TÜİK’e göre bu ikisi tek başına yıllık enflasyonun yaklaşık 13 puanını açıklıyor.
Para politikası ise ters yöne bir adım attı. TCMB 22 Ekim’de politika faizini %37’den %36’ya indirdi; ocaktan bu yana ilk indirim. Üç hafta sonra gelen yılın son Enflasyon Raporu’nda 2026 sonu tahmini %28’den %29,5’e, 2028 tahmini %9’dan %13,5’e çıktı. Başkan Fatih Karahan’ın ifadesiyle: “Kasım ayında yıllık enflasyondaki gerilemenin duraklaması mümkün.” Karşılaştırma için: hükümetin bir yıl önceki orta vadeli programı 2026 sonu için %16 öngörüyordu.
Tahminin kendisi de iyimser bir aritmetiğe dayanıyor. TÜİK’e göre fiyatlar yılın ilk on ayında %27,52 arttı. %29,5’lik yıl sonu rakamına ulaşmak için kasım ve aralığın toplamda yaklaşık %1,6’da kalması gerekiyor. Ekim tek başına %2,58’di.
Bankanın en güçlü savunması
Merkez Bankası’nın lehine söylenecekler hafife alınmamalı. Karahan’ın verdiği rakama göre enerji enflasyonu %51,4’e ulaştı. Banka 2026 ortalama petrol fiyatı varsayımını 87,8 dolardan 97,2 dolara yükseltti. Hükümet, Ortadoğu’daki savaşın doğrudan ve dolaylı etkisini yaklaşık yedi puan olarak hesaplıyor. Bu, faizin doğrudan dizginleyemeyeceği ithal bir şok. Bankaya göre iç talep zayıf, hizmet enflasyonu yavaşlıyor ve toplam kredi büyümesi %20 civarına indi. Ana eğilim gerçekten düzeliyorsa, bir petrol şoku yüzünden faizi daha da sıkmak ekonomiyi boşuna boğmak olurdu.
Bu argüman ciddi, ama iki zayıf noktası var. Birincisi, enerji şokları ilk turda kalmaz; beklentilere, ücret pazarlıklarına ve hizmet fiyatlarına sızar. Karahan da enerji fiyatlarındaki artış kalıcı olursa dolaylı etkilerin risk oluşturduğunu kabul ediyor. İkincisi, indirim tam da aylık enflasyonun beklentiyi aştığı ve tahminlerin yukarı çekildiği bir döneme denk geldi. %36’lık faiz ile %29,77’lik enflasyon arasında yaklaşık %5’lik bir reel getiri kalıyor. Pozitif, ama orta vadede %5’i hedefleyen bir program için ince bir yastık. Bağımsız ENAG grubunun ekim için açıkladığı %45,12’lik tahmin doğruysa, o yastık hiç yok.
Euroyla kazananların hesabı
Avrupa’da kazanıp Türkiye’de harcayanlar için asıl rakam kur. TCMB’nin döviz alış kuruna göre bir euro 12 Kasım 2025’te 48,81 liraydı; bugün 55,64 lira. Euro bir yılda yaklaşık %14 değer kazandı, Türkiye’de fiyatlar ise %30’a yakın arttı. Kabaca hesapla, bir euronun Türkiye’deki alım gücü bir yılda yaklaşık %12 azaldı. Türkiye’de geçirilen bir tatil ya da aileye gönderilen sabit bir euro tutarı, bir yıl öncesine göre daha az şey satın alıyor.
Bu tablonun bir mantığı var. Enflasyonun gerisinde kalan bir kur, ithal mal fiyatlarını frenliyor ve giyimdeki %13’lük artışın arkasındaki etkenlerden biri büyük ihtimalle bu. Bedeli ise ihracatçılar ve dövizle gelir elde edip lirayla harcayanlar ödüyor. Madalyonun öbür yüzünde, lira cinsinden yüksek faizle tasarruf edenler bir yıldır euroya geçenlerden daha iyi durumda. Bu avantaj, faiz enflasyonun üzerinde kaldığı sürece geçerli; her indirim ve her yukarı yönlü tahmin revizyonu onu biraz daha inceltiyor.
Dezenflasyon programı yaşıyor, ama kendi hedeflerini kovalamaktan çok onları geriye çekerek ayakta duruyor. Faizi indirirken tahminlerini yükselten bir merkez bankası enflasyonla değil zamanla pazarlık ediyor ve %21’lik 2027 tahmini bile bu hızla yine revize edilmeye aday görünüyor.
Outbound'un analiz yazıları imzasızdır ve yayının ortak görüşünü yansıtır. Her rakamın kaynağı aşağıda.Outbound's analysis pieces are unsigned and reflect the publication's view. Sources for every figure are listed below.
KaynaklarSources
- Cumhuriyet – TÜİK ekim ayı enflasyonunu açıkladı: 4 aylık düşüş serisi sona erdi
- A News – Türkiye's annual consumer inflation stands at 29.77% in October
- DH.net (AFP) – Turquie: l'inflation quasi stable à 29,7% sur un an en octobre
- TCMB – Para Politikası Kurulu Kararı (2026-45)
- Hürriyet Daily News – Türkiye's Central Bank cuts policy rate by 100bps to 36 percent
- Endeks24 – TCMB ocaktan bu yana ilk indirimle politika faizini yüzde 36'ya çekti
- Forbes Türkiye – Merkez Bankası 2026 yılı enflasyon tahminini yüzde 29,5'e yükseltti
- CNBC-e – TCMB'nin yılın son Enflasyon Raporu: Tahminler değişti
- Bloomberg HT – TCMB yıl sonu enflasyon tahminini yükseltti
- TCMB – Gösterge niteliğindeki döviz kurları, 12.11.2026
- TCMB – Gösterge niteliğindeki döviz kurları, 12.11.2025